Każdy pełnoletni obywatel posiada dowód osobisty, paszport, prawo jazdy lub inny dokument tożsamości. Gdy kupujemy samochód otrzymujemy kartę pojazdu, dowód rejestracyjny i całe tomy różnych instrukcji. Podobnie jest w przypadku zakupu sprzętu RTV lub AGD. A co w przypadku zakupu okien? Jakie dokumenty musi otrzymać nabywca od sprzedawcy wraz z oknem? Jakie konsekwencje dla sprzedawcy mogą płynąć na skutek nie wydania dokumentów dotyczących okna? Sprzedaż i sprzedawcy Zanim przejdziemy do sporządzenia listy dokumentów, które naszym zdaniem muszą być dołączane przez sprzedawców do okien dostarczanych nabywcom, koniecznym wydaje się wcześniejsze przedstawienie kilku definicji, które mogą okazać się przydatne podczas dalszej analizy zagadnienia. Rozpocząć warto od prezentacji definicji pojęcia „sprzedaż”. Co należy rozumieć pod tym pojęciem? W pkt. 22 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( wskazuje się, że: „Sprzedaż”, to odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów. Pozostaje ustalić jeszcze, kogo możemy nazwać „sprzedawcą”? Odpowiedź na to pytanie znajdziemy w art. 1 lit. c), Dyrektywy 1999/44/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 25 maja 1999 r. w sprawie niektórych aspektów sprzedaży towarów konsumpcyjnych i związanych z tym gwarancji, w którym stwierdza się, że: „Sprzedawca”, oznacza każdą osobę fizyczną lub prawną, która na podstawie umowy sprzedaje towary konsumpcyjne w ramach swojej działalności handlowej, przedsiębiorstwa lub zawodowej. W świetle tej definicji sprzedawcami okien są zarówno producenci okien, czyli osoby fizyczne lub prawne, która produkują wyrób budowlany lub które zlecają zaprojektowanie lub wyprodukowanie wyrobu budowlanego i wprowadzają ten wyrób do obrotu pod własną nazwą lub znakiem firmowym, jak i ich dystrybutorzy, czyli osoby fizyczne lub prawne w łańcuchu dostaw, inne niż producent, które udostępniają wyrób budowlany na rynku, nazywane potocznie „dealerami”, „partnerami handlowymi” lub właśnie „sprzedawcami”. Odwołanie się do tych definicji było konieczne ponieważ przepisy dotyczące obowiązków informacyjnych, o których za chwilę napiszemy, odwołują się zarówno do pojęcia „producent”, jak i do pojęcia „sprzedawca”. W szczególności to drugie mogłoby być błędnie odczytywane, jako obowiązek kierowany wyłącznie do „dystrybutorów”. Obowiązek informacyjny sprzedawców okien Przekazywanie nabywcy wraz z oknem określonych dokumentów jest realizacją części obowiązku informacyjnego nałożonego na sprzedawców przez przepisy prawa. Nie ma w tym zakresie żadnej dobrowolności, czy uznaniowości, a obowiązek dotyczy zarówno obrotu profesjonalnego, jak i konsumenckiego. Podstawowe znaczenie mają tu regulacje Kodeksu cywilnego. W § 2 stwierdza się, że: Sprzedawca obowiązany jest wydać posiadane przez siebie dokumenty, które dotyczą rzeczy. Ponadto, jeżeli jest to potrzebne do należytego korzystania z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem, sprzedawca obowiązany jest załączyć instrukcję i udzielić wyjaśnień dotyczących sposobu korzystania z rzeczy. Z kolei w art. 5461 § 5 stwierdza się, że: Sprzedawca jest obowiązany wydać kupującemu wraz z rzeczą sprzedaną wszystkie elementy jej wyposażenia oraz sporządzone w języku polskim instrukcje obsługi, konserwacji i inne dokumenty wymagane przez odrębne przepisy. Jakie dokumenty do okna? Na podstawie aktualnie obowiązujących przepisów i zaleceń norm zharmonizowanych trzeba wskazać, że obowiązkiem sprzedawcy jest przekazanie nabywcy wraz oknem następujących dokumentów: Deklaracja Właściwości Użytkowych. Instrukcja stosowania, obsługi wraz z informacją dotyczącą bezpieczeństwa użytkowania. Wymagania montażowe i technika montażu (na budowie). Oświadczenie gwarancyjne producenta wyrobu. Obowiązek dostarczania do każdego okna Deklaracji Właściwości Użytkowych wynika z treści Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywę Rady 89/106/EWG. O tym jakie instrukcje mają być dołączane i udostępniane przez sprzedawców wraz z oknem pośrednio przesądza art. 36e ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 O wyrobach budowlanych ( 2016, poz. 1570), w którym mowa także o wysokości kar administracyjnych w przypadku nie dostarczania określonych instrukcji. Obowiązek wydania wraz z oknem informacji o wymaganiach montażowych wynika z treści art. 546 § 2 w związku z treścią punktu 6 normy PN-EN 14351-1 Okna i drzwi -- Norma wyrobu, właściwości eksploatacyjne -- Część 1: Okna i drzwi zewnętrzne, w którym stwierdza się, że: Producent powinien zapewnić informacje, obejmujące wymagania montażowe i technikę montażu (na budowie), jeżeli producent nie jest odpowiedzialny za instalowanie wyrobu. Chociaż stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne należy przyjmować, że każdy producent okien opracuje informacje dotyczące wymagań montażowych, które przyjmą formę dokumentu, na przykład instrukcji montażu. Jeśli producent okna stworzy taki dokument będzie on dotyczył rzeczy, każdego wyprodukowanego przez niego okna, a jako taki, zgodnie z dyspozycją § 2 powinien zostać wydany nabywcy wraz z rzeczą. Objęcie okien gwarancją jakości przez producenta jest dobrowolne. Regułą jest jednak, że okna oferowane na polskim rynku są objęte gwarancją jakości. W takim przypadku należy przyjmować, że producent złożył odpowiednie oświadczenie gwarancyjne zgodnie z dyspozycją § 1 Oświadczenie takie zazwyczaj przyjmuję formę pisemnego dokumentu, tak zwanej „karty gwarancyjnej”. Karta gwarancyjna jest dokumentem dotyczącym określonej rzeczy, tym samym winna być wraz z tą rzeczą wydana nabywcy w myśl art. 546 § 2 A co jeśli oświadczenie gwarancyjne nie ma formy pisemnej? Warto pamiętać, że w myśl dyspozycji art.. 5772 uprawniony z gwarancji może żądać od gwaranta wydania oświadczenia gwarancyjnego utrwalonego na papierze lub innym trwałym nośniku (dokument gwarancyjny). W przypadku odpowiedniego żądania oświadczenie gwarancyjne przybierze postać dokumentu, a wtedy znajdzie zastosowanie art. 546 § 2 Schemat przekazywania dokumentów dotyczących okien Co do zasady mamy na rynku do czynienia z dwoma podstawowymi schematami sprzedaży okien. W pierwszym, producent sprzedaje okno finalnemu odbiorcy, czy to nabywcy profesjonalnemu, czy też konsumentowi. W drugim, sprzedaje okno dystrybutorowi, w celu dalszej odsprzedaży. W obu scenariuszach producent jest podmiotem, który wprowadza rzecz do obrotu i udostępnia ją po raz pierwszy na rynku. Należy więc stwierdzić, że to na producencie, jako „pierwszym” sprzedawcy ciąży obowiązek wydania wraz z oknem wszystkich wymaganych dokumentów. Schemat obiegu dokumentów. Lista dokumentów, które powinieneś (jako dealer/sprzedawca okien) otrzymać od producenta okien W przypadku, gdy producent sprzeda okno dystrybutorowi do dalszej odsprzedaży i przekaże mu komplet wymaganych dokumentów obowiązkiem dystrybutora jest wydanie tych dokumentów wraz z oknami finalnemu nabywcy profesjonalnemu, czy też konsumentowi. Schemat obiegu dokumentów. Lista dokumentów, które powinieneś (jako konsument kupujący okna) otrzymać od sprzedawcy okien/dealera Skutek nie wydania dokumentów wraz z oknem Mamy przeświadczenie graniczące z pewnością, że w przypadku większości transakcji zawieranych na rynku okiennym nabywca nie otrzymuje wraz z oknem kompletu wymaganych dokumentów. Brak negatywnych konsekwencji zawdzięczają sprzedawcy wyłącznie niskiej świadomości prawnej nabywców i inercji organów administracji budowlanej. Niewydanie wraz z rzeczą dokumentów z nią związanych jest równoznaczne z nienależytym wykonaniem zobowiązania umownego przez sprzedawcę, a zatem może rodzić wszelkie konsekwencje przewidziane w Kodeksie cywilnym na tę okoliczność, choćby możliwość naliczania kar umownych do czasu należytego wykonania zobowiązania. Nabywcy okien, którzy wraz z oknem nie otrzymali wymaganych dokumentów mają prawo zgłoszenia roszczeń w trybie rękojmi za wady fizyczne rzeczy. Jak to możliwe? Przypominamy, że zgodnie z art. 5561 § 1 wada fizyczna polega na niezgodności rzeczy sprzedanej z umową. W szczególności rzecz sprzedana jest niezgodna z umową, jeżeli została kupującemu wydana w stanie niezupełnym. Wydanie nabywcy okien bez wymaganych dokumentów jest właśnie przypadkiem wydania rzeczy w stanie niezupełnym. Na zakończenie katalogu możliwych negatywnych skutków związanych z niewydaniem dokumentów związanych z oknami trzeba wspomnieć o możliwych dotkliwych finansowych karach administracyjnych, przewidzianych w art. 36e i 36h ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 O wyrobach budowlanych ( 2016, poz. 1570), które mogą zostać nałożone na sprzedawcę przez odpowiednie organy administracji. Sprzedaż i zakup okien. Dokumenty w umowie. Ostatnim elementem tej dokumentowej okiennej układanki musi być chociaż słowo o formie, w jakiej dokumenty mogą lub powinny być przekazywane nabywcom. W odniesieniu do oświadczenia gwarancyjnego przepisy prawa mówią, że na żądanie uprawnionego oświadczenie ma być mu dostarczone w formie papierowej lub na innym trwałym nośniku. Deklaracja Właściwości Użytkowych co do zasady może mieć postać dokumentu elektronicznego, a na żądanie nabywcy winna być mu wydana w formie papierowej. Co do instrukcji, konkretna forma w jakiej mają być przekazane nabywcy nie jest określona. Mamy więc tu niemałe zamieszanie, co do formy dokumentów i aby problem „poukładać” tak, by wilk był syty, a owca cała warto zapisać w zawieranej umowie po pierwsze, jakie dokumenty zostaną przekazane nabywcy wraz z oknami, po drugie, w jakie formie to nastąpi za zgodną wolą obu stron.